?>

DP hükümetlerinin mühendis ve eğitimci bakanı Tevfik İleri'nin vefatının üzerinden 59 yıl geçti

Demokrat Parti hükümetlerinde eğitim, kültür-sanat, ulaştırma ve bayındırlık alanındaki icraatlarıyla tanınan Ahmet Tevfik İleri'nin vefatının ardından 59 yıl geride kaldı.

Siyaset - 4 yıl önce

Ankara

AA muhabirinin derlediği bilgiye göre, Rize'nin Hemşin kazasında 1911'de dünyaya gelen İleri, ilk ve orta öğrenimini İstanbul'da tamamladı. Yüksek Mühendis Mektebi'nden (İstanbul Teknik Üniversitesi) 1933'te mezun olan İleri, bu okuldaki son yılında Milli Türk Talebe Birliği başkanlığına seçilerek Türkçülük hareketlerinde etkili oldu. İleri, Bulgaristan'ın Razgrad kentindeki Türk mezarlığını tahrip eden Bulgar gençlerini protesto etmek, Türkçenin yaygın olarak kullanımını sağlamak ve yerli malını teşvik etmek için mitingler ve kampanyalar düzenledi.

Erzurum'da 1933'te kara yolları kontrol mühendisi olarak çalışma hayatına başlayan İleri, 1937'de Çanakkale'de Nafia Müdürü, 1942'de Samsun'da Nafia ve Yedinci Bölge Müdürü olarak görev yaptı.

CHP'den gelen milletvekilliği teklifini siyasi idealleriyle uyuşmadığı için reddetti

CHP'den 1946 seçimleri öncesi gelen milletvekilliği teklifini siyasi idealleriyle uyuşmadığı için reddeden İleri, DP'den gelen teklifi kabul ederek 1950 seçimlerinde milletvekilli seçildi.

Takım elbisesi, geriye taralı saçları, küçük, yuvarlak, ince çerçeveli gözlüklü tarzıyla dikkati çeken İleri, DP hükümetleri döneminde meclis reis vekilliği, devlet bakanlığı, başbakan yardımcılığı ile ulaştırma, bayındırlık ve milli eğitim bakanlıklarında önemli icraatlar gerçekleştirdi.

Din derslerinin ilkokul müfredatına alınmasını sağladı

Memleketin dört bir yanında binlerce kilometre yol ve Hirfanlı Barajı'nın da aralarında bulunduğu 7 baraj yapan ileri, Orta Doğu Teknik, Karadeniz Teknik ve Erzurum Atatürk üniversitelerinin kurulmasının yanı sıra Cumhurbaşkanlığı Senfoni Orkestrası, Devlet Tiyatroları çalışanlarının kadro ve özlük haklarıyla ilgili yasal düzenlemelerinin yapılmasını sağladı.

1950'de din derslerinin ilkokulların müfredat programına alınmasını sağlayan İleri, 1951'de Türk Sanat Tarihi Enstitüsü'nün kurulması, Türk kültür eserlerinin yayımının başlatılması, 20 yıl aradan sonra imam hatip okullarının yeniden açılması ve 1959'da İstanbul'da Yüksek İslam Enstitüsünün kurulmasında öncü oldu.

İleri, Milli Eğitim Bakanlığınca çıkarılan İnönü Ansiklopedisi'nin 1952'de yeni bir yayın kurulu oluşturarak "Türk Ansiklopedisi" adıyla yayımlanmasını sürdürdü.

Ayrıca İleri, tek parti döneminde propaganda vasıtası olarak kullanıldığını düşündüğü Köy Enstitüleri'ni, 1952'de "köy çocuğu-şehir çocuğu" ayırımını önlemek ve yapısında düzenlemeler yapmak için öğretmen okullarıyla birleştirdi.

Yassıada'da müebbet hapse mahkum edildi

27 Mayıs 1960 askeri darbesinde tutuklanarak Yassıada'ya götürülen İleri, "Vatan cephesi kurmak", "muhalefetin faaliyetini kısıtlayıp diktatörlük tesis etmek", "Meclis'i çalıştırmamak", "anayasayı ihlal" gibi suçlarla yargılandı.

Mahkemedeki savunmasında, "Ölüm belki de kurtuluştur. Memleketin huzuru, benim ölümüme ve hapishanelerde çürümeme bağlıysa kararınızı böyle verin. Memleketin hayrı için buna da razıyım." ifadelerini kullanan İleri, müebbet hapse mahkum edilmesi üzerine Kayseri Bölge Cezaevi'ne götürüldü.

İleri, Kayseri Bölge Cezaevi'ndeyken 24 Eylül 1961'de ailesine gönderdiği mektupta, "Size mal mülk, servet bırakmadım. Yalnız size şerefli, namuslu, erkek bir ad bırakabildim. Hiçbir zaman başınız yere bakmayacaktır. Bununla müteselliyim, siz de bununla iftihar edeceksiniz." ifadelerine yer verdi.

Cezaevinde kısa süre sonra rahatsızlanan ve Ankara Hastanesi'ne kaldırılan İleri, 31 Aralık 1961'de kanser nedeniyle vefat etti ve cenazesi Cebeci Asri Mezarlığı'nda toprağa verildi.

Kaynak: AA

dikGAZETE.com
Haftanın Öne Çıkanları

Türk tarımına ziraatçı yetiştiren 129 yıllık lise restore ediliyor

2020-12-24 15:31 - Gündem

TRT Yetenek Kariyer Programını başarıyla tamamlayan 266 genç işbaşı yaptı

2020-12-24 02:04 - Medya

Borsa İstanbul 2021'de pozitif ayrışabilir

2020-12-29 14:51 - Ekonomi

Atletizmde 2020 yılında 69 Türkiye rekoru

2020-12-30 23:44 - Gündem

Turkcell Genel Müdürü Erkan: Türkiye techfin alanında başarı hikayesi yazabilir

2020-12-26 16:56 - Genel

Hristiyan alemi Noel'i kutluyor

2020-12-25 21:01 - Dünya

Gençlik ve Spor Bakanı Kasapoğlu, sporda inovasyonun önemini vurguladı

2020-12-25 18:36 - Ekonomi

Pakistan'dan Wikipedia ve Google'a uyarı

2020-12-25 19:46 - Medya

DP hükümetlerinin mühendis ve eğitimci bakanı Tevfik İleri'nin vefatının üzerinden 59 yıl geçti

2020-12-31 00:59 - Siyaset

İstanbul'un barajlarındaki su seviyesi son 10 yılın en düşüğünde

2020-12-28 17:59 - Ekonomi

İlgili Haberler

MHP Genel Başkanı Bahçeli'den 6 Şubat depremlerinin ikinci yılına ilişkin paylaşım

10:13 - Siyaset

MHP'den Devlet Bahçeli'nin sağlık durumuna ilişkin açıklama

22:22 - Siyaset

Cumhurbaşkanı Erdoğan: Deprem bölgesinde evine girmeyen tek bir vatandaşımızı dahi bırakmayacağız

19:48 - Siyaset

Cumhurbaşkanı Erdoğan'dan 'asrın birlikteliği'ne katkı sağlayan kurum, kuruluş ve özel sektör temsilcilerine plaket

21:22 - Siyaset

Bakan Fidan, Rus mevkidaşı Lavrov ile telefonda görüştü

20:03 - Siyaset

Günün Manşetleri

Sarıyer açıklarında sürüklenen kuru yük gemisi için kurtarma ekibi sevk edildi

20:02 - Gündem

THY'nin yolcu sayısı ocak ayında 6,8 milyona çıktı

19:57 - Gündem

Gümüşhane'de anne ayı ve yavruları görüntülendi

19:52 - Gündem

İsrail ordusunun Lübnan'ın güneyinde patlayan füzesiyle 2 kişi öldü

19:47 - Dünya

İsrail'in Tammun'a yönelik saldırıları tarım ve hayvancılık sektöründe büyük kayıplara yol açtı

18:47 - Ekonomi