?>

Astronotlar uzaydan döndüklerinde denge ve kemik kütlesinde sorun yaşıyor

Uzayda vakit geçiren astronotlar, Dünya'ya döndüklerinde denge sorunlarından düşük bağışıklığa, kemik ve kas kütlesinin azalmasından "bebek ayaklarına" sahip olmaya kadar birçok değişiklik yaşıyor.

Teknoloji - 21 saat önce

Ankara

ABD Havacılık ve Uzay Ajansı (NASA) astronotları Butch Wilmore ve Suni Williams'ın 5 Haziran 2024'te Uluslararası Uzay İstasyonu'na (ISS) gönderilmesi ancak Starliner'da çıkan teknik arıza nedeniyle 9 ay sonra 16 Mart 2025'te Dünya'ya dönebilmesiyle astronotların uzayda uzun süre kalmalarının ne gibi sağlık problemlerine neden olduğu gündeme geldi.

Uzayda olası fiziksel problemlerin yaşanmasının en büyük sebebi yerçekimsiz ortam. Astronotlar, kemik ve kas kütlesinin zarar görmesinden, beyin ve kalp yapısının değişikliğe uğramasına, omurga problemlerinden cilt yapısının değişmesine kadar birçok değişikliğe maruz kalıyor.

Öyle ki astronotlar, uzay istasyonunda kemik ve kas kütlelerini kaybetmemek için her gün 2 saat orada bulunan özel ekipmanlarla egzersiz yapmak zorunda.

Wilmore ve Williams, 16 Mart'ta uzayda 286 gün geçirip Dünya'ya dönmelerinin ardından birçok tıbbi testten geçmeleri için Houston'daki NASA Lyndon Johnson Uzay Merkezine götürüldü. Astronotlar, kalpte, kan basıncında, görüş yetisinde ve nörolojik durumlarında sorunlar olup olmadığı konusunda gözlemlenecek ve tamamen iyi olduklarına karar verilmeden evlerine dönmelerine izin verilmeyecek.

Dünya'ya döndüklerinde adım atmak bile astronotlar için çok zor

Astronotlar, Dünya'ya döndüklerinde sendeliyor ve midesi bulanıyor çünkü kulakta bulunan motor koordinasyon ve denge duygusunu sağlayan duyu sisteminin tekrar adapte olması gerekiyor.

NASA'ya göre, uzayda her ay kemik yoğunluğu yaklaşık yüzde 1 azalıyor. Özellikle Dünya'da ağırlığa maruz kalan bacak, kalça ve omurga kemikleri bu durumdan etkileniyor.

Hatta yerçekimsiz ortam nedeniyle vücuttaki sıvının dağılımının değişmesi vücut şeklini ya da ağırlığını dışarıdan daha farklı gösterebiliyor.

Yeterli gıda alınamaması nedeniyle kas kütlesinin azalmaması için de kasların uzayda çok fazla çalıştırılmaması gerekiyor.

Aksi takdirde tüm bu olası fiziksel sorunlar, misyon tamamlandıktan sonra astronotların düşmesine, kemiklerinin kırılmasına, kemik erimesine ve diğer tıbbi sorunlara yol açabiliyor.

Bu etkileri en aza indirgemek için astronotların kardiyovasküler antrenman ve direnç egzersizi dahil uzayda her gün egzersiz yapması, işlerinin bir parçası olarak kemiklerini ve kaslarını güçlü tutması gerekiyor. Ancak astronotlar, her halükarda Dünya'ya döndüklerinde uzayda kaldıkları sürenin etkisini hissediyor.

NASA, bu kapsamda gerekli kontrollerin de dahil olduğu misyon sonrası 45 günlük bir iyileşme programı uyguluyor. Wilmore ve Williams da adaptasyon sürecinde diğer astronotlar gibi gözetim altında özel eğitmenlerle egzersiz yapacak.

Bağışıklık sistemi de etkileniyor

Uzayda kaldıkları sürede astronotların bağışıklık sistemi de değişikliğe uğruyor. Bu nedenle Dünya'ya dönen astronotların vücutları, bakteri ve mikroplara tekrar maruz kalmaları nedeniyle bir adaptasyon sürecinden geçiyor.

Astronotların boyu, omurganın yerçekimsiz ortamda genişlemesi nedeniyle bir miktar uzayabiliyor. Bu yaklaşık 2,5 santimetre ile 5 santimetre arasında değişkenlik gösterebiliyor.

Dünya'ya döndüklerinde yerçekimi nedeniyle omurgaları tekrar sıkışmaya başlayan astronotlar, ciddi bir sırt ağrısı yaşıyor.

"Bebek ayaklarına" dönüş

Astronotların yaşadığı en ilginç değişiklik ise ayak tabanlarının bebeklerinkine benzemesi. Ayaklar, Dünya'da insan vücudunun ağırlığını taşıması nedeniyle sağlam tabanlara sahip ve yürüdükçe daha da güçleniyor. Ancak uzayda süzülen ve ayak tabanlarının vücut ağırlıklarını taşımadığı astronotlar için bu durum farklı.

Astronotlar, ayak tabanlarındaki derinin kalınlığı azaldıkça Dünya'ya döndüklerinde "bebek ayaklarına" sahip oluyor. Bebekliklerine dönen astronotların ayak tabanlarının tekrar güçlenmesi de uzayda kalmanın vücutlarına etkisi azaldıkça ve yürüyüp egzersiz yaptıkça sağlanıyor.

Kaynak: AA

dikGAZETE.com
Haftanın Öne Çıkanları

Rapor: Columbia Üniversitesindeki öğrenci eylemleri polis müdahalesi olmadan sonlanabilirdi

2025-04-03 01:13 - Analiz/Röportaj/Dizi/Rapor

"Medeniyetler şehri" Diyarbakır'da bayram tatilinde ziyaretçi yoğunluğu yaşandı

2025-04-02 15:02 - Çevre-Hayat

Boykot çağrılarına ilişkin resen soruşturma başlatıldı

2025-04-01 21:34 - Gündem

Rusya: Ukrayna krizinin temel nedenlerinin ortadan kaldırılması için uğraşacağız

2025-04-02 16:37 - Dünya

Ankaralılar bayramda park ve bahçelerde vakit geçirdi

2025-04-01 17:03 - Magazin

Dışişleri Bakanı Fidan Fransız mevkidaşı Barrot ile Paris'te görüştü

2025-04-02 23:34 - Siyaset

Çankırı'daki Yer Altı Tuz Şehri bayram tatilinde ziyaretçilerle doldu

2025-04-01 19:59 - Magazin

ABD Başkanı Trump, karşılıklı tarifeleri açıkladı

2025-04-03 01:17 - Dünya

Kupada derbinin galibi Galatasaray, yarı finalde Konyaspor'un rakibi oldu

2025-04-02 23:16 - Spor

Aile ve Sosyal Hizmetler Bakanı Göktaş, Berlin'de Türk vatandaşı yaşlılar ve gençlerle buluştu

2025-04-02 22:48 - Siyaset

İlgili Haberler

İskoçya'nın Skye Adası'ndaki etçil ve otçul dinozorların aynı su kaynaklarını kullandığı k

17:07 - Teknoloji

TEKNOFEST Girişim Programı'nda 4. dönem başlıyor

17:03 - Teknoloji

Kutuplaşmanın aracı haline gelen Grok, kullanıcıların yönlendirmesine uygun cevaplar veriyor

16:13 - Teknoloji

MKE, Samsun'da 2 milyar liralık savunma sanayi yatırımı yapacak

15:53 - Teknoloji

Üniversite-sanayi işbirliğiyle üretilen çipler dünyaya ihraç ediliyor

13:38 - Teknoloji

Günün Manşetleri

Bakan Bolat: ABD'nin gümrük vergisi oranları Türkiye açısından 'kötünün iyisi'

10:02 - Ekonomi

Putin'in ekonomi temsilcisi Dmitriyev, ABD ile Ukrayna konusunda ilerleme sağladıklarını söyled

09:58 - Dünya

Rusya: Ukrayna'ya ait 107 İHA'yı gece bölgelerimiz üzerinde yok ettik

09:48 - Dünya

İsrail ordusu Gazze Şeridi'nin kuzeyinde işgalini genişletiyor

09:21 - Dünya

Küresel piyasalarda satış baskısı devam ediyor

09:09 - Ekonomi